Νηστεία, η εποχιακή εκδοχή της μεσογειακής διατροφής

Αποτελεί τον ακρογωνιαίο λίθο της θρησκευτικής μας παράδοσης. Η νηστεία όμως, που μεταφράζεται σε αποχή από γαλακτοκομικά και εντονότερη παρουσία θαλασσινών, φρούτων και λαχανικών στη ζωή μας, είναι παράλληλα μια καλή ευκαιρία να θυμηθούμε τα οφέλη μιας από τις πιο ισορροπημένες κουζίνες στον κόσμο: της μεσογειακής. Το Χωριό, έχοντας βαθιά γνώση των μυστικών της καλής μεσογειακής διατροφής, μας βοηθά να ανακαλύψουμε τα σημεία όπου η κατάνυξη της παράδοσης συναντά την ισορροπημένη διατροφή. Ας μάθουμε πώς.

Σύμφωνα με την ορθόδοξη θρησκεία, διαρκεί συνολικά γύρω στις 200 μέρες το χρόνο. Ένας μέσος Έλληνας, περιορίζει τη νηστεία το πολύ σε 40 μέρες πριν τα Χριστούγεννα, 49 πριν το Πάσχα και 2 εβδομάδες πριν το Δεκαπενταύγουστο –μέρες που οι περισσότεροι αντιμετωπίζουμε ως μια καλή ευκαιρία για αναβάθμιση της διατροφής μας. Ο λόγος, η αποχή από το κρέας που, στο μυαλό μας, ευθύνεται για τα πάντα: από περιττά κιλά μέχρι χρόνια προβλήματα υγείας. Κι όμως, αντίθετα με ό, τι νομίζουμε, οι ειδικοί είναι κατηγορηματικοί: αντίστοιχες επιπτώσεις έχουν και οι υδατάνθρακες (μακαρόνια, ρύζι, πατάτες κτλ), που, ειδικά σε περιόδους νηστείας, μονοπωλούν συνήθως το τραπέζι μας – κάτι που οι σύγχρονες δίαιτες, με διασημότερη αυτή του δόκτορα Atkins, υπογραμμίζουν τόσο στη φιλοσοφία όσο και την εφαρμογή τους. Γίνεται όμως να συνδυάσουμε τη νηστεία με μια ισορροπημένη διατροφή που θα καθρεφτίζεται τόσο στην υγεία όσο και στην εμφάνισή μας;

Νηστεία και Διατροφή

Ναι, γίνεται να συνδυάσουμε τη νηστεία με μια διατροφή που θα μας βοηθήσει να διατηρήσουμε ή και να χάσουμε λίγο από το βάρος μας. Αρκεί να μην περιλαμβάνει, συστηματικά ορισμένα από τα πιο δημοφιλή πιάτα που βρίσκει κανείς σε ένα σαρακοστιανό τραπέζι – στην υπερβολή τους, φυσικά: πατάτες τηγανητές, μεζέδες και ντιπ φτιαγμένα από ταραμά, ντολμαδάκια, τουρσί, χαλβά – όλα φτιαγμένα με πρώτη ύλη και τρόπο που, σε συνδυασμό με την ποσότητα που συνήθως τα καταναλώνουμε, τα μετατρέπει σε θερμιδικές βόμβες.

Ορισμένα tips για να διατηρήσουμε ή και να χάσουμε κιλά σε περίοδο νηστείας:

• Δίνουμε ιδιαίτερη προσοχή στην ποσότητα φαγητού που καταναλώνουμε. Δεδομένου ότι τα περισσότερα από τα νηστίσιμα τρόφιμα δεν μας προκαλούν κορεσμό, τα τρώμε συνήθως σε μεγαλύτερες ποσότητες απ’ό,τι τα υπόλοιπα προκειμένου να χορτάσουμε.
• Εντάσσουμε στη διατροφή μας σαλάτες από πράσινα φυλλώδη λαχανικά, ως συνοδευτικό με το κυρίως γεύμα μας. Θα μας βοηθήσει να χορτάσουμε ευκολότερα.
• Φροντίζουμε ώστε το λάδι που χρησιμοποιούμε καθημερινά να μην ξεπερνά τις δύο κουταλιές της σούπας.
• Χρησιμοποιούμε προϊόντα ολικής αλέσεως. Μεταβολίζονται καλύτερα από τον οργανισμό, ενώ οι φυτικές τους ίνες δημιουργούν γρηγορότερα κορεσμό.
• Αποφεύγουμε τους χυμούς του εμπορίου και προτιμούμε να τους φτιάχνουμε μόνοι μας στο μπλέντερ, μαζί με τις ίνες τους. Είναι εξαιρετικά χορταστικοί και μπορούν να λειτουργήσουν και ως ενδιάμεσα μικρά γεύματα.
• Διατηρούμε την παρουσία του βουτύρου στο πρωινό μας – θα μας χαρίσει ενέργεια που ειδικά τη συγκεκριμένη περίοδο έχουμε περισσότερο ανάγκη, και παράλληλα θα μας ικανοποιήσει το αίσθημα της πείνας μέχρι το επόμενό μας γεύμα. Και επειδή νηστεία και γαλακτοκομικά απέχουν έτη φωτός, χρησιμοποιούμε τη μαργαρίνη.

Νηστεία και Υγεία

Πολλοί έχουν την εντύπωση πως η νηστεία έχει ευεργετικά οφέλη για την υγεία μας, καθώς είναι η βάση της μεσογειακής διατροφής: βγάζει το κρέας από την καθημερινότητά μας, δίνοντάς μας την ευκαιρία να αποτοξινωθούμε. Η αλήθεια είναι πως, όντως, η νηστεία έχει στοιχεία της μεσογειακής διατροφής – αρκεί να γίνεται ισορροπημένα ώστε να μη μας στερεί απαραίτητα για τον οργανισμό συστατικά που υπάρχουν κατεξοχήν σε προϊόντα γαλακτοκομικής προέλευσης (πρωτεΐνες, σίδηρο, βιταμίνη D και Β12, ασβέστιο, ριβοφλαβίνη) και να αποφεύγεται από ανθρώπους που ανήκουν σε συγκεκριμένες ευαίσθητες κατηγορίες πληθυσμού (παιδιά, εγκυμονούσες, θηλάζουσες, άτομα που πάσχουν από αναιμία/οστεοπόρωση).

Τι πρέπει να τρώμε για να νιώθουμε υγιείς σε περίοδο νηστείας:

• ξηρούς καρπούς, ταχίνι, ρύζι, σιτάρι, μανιτάρια, για την αναπλήρωση σε πρωτεΐνη
• όσπρια, εμπλουτισμένα δημητριακά , οστρακοειδή, για την αναπλήρωση σε σίδηρο, σε συνδυασμό με πηγές βιταμίνης C (π.χ. πορτοκάλι, λεμόνι, πιπεριές κτλ), που βοηθούν στην απορρόφησή του
• θαλασσινά, για την αναπλήρωση της βιταμίνης Β12
• ταχίνι, σησάμι, ηλιόσπορους, αμύγδαλα, αποξηραμένα φρούτα, σόγια, για την αναπλήρωση της ριβοφλαβίνης
• μπρόκολο, κουνουπίδι, λάχανο, μπάμιες, χαλβά, γάλα σόγιας και πράσινα φυλλώδη λαχανικά για την αναπλήρωση σε ασβέστιο
• μαργαρίνη, για την αναπλήρωση σε βιταμίνες Α, D και Ε.

Συνδυάζοντας τις παραπάνω συμβουλές, λοιπόν, θα μπορέσουμε να βιώσουμε τις ξεχωριστές αυτές μέρες του χρόνου με τον τρόπο που εμείς θέλουμε, απολαμβάνοντας παράλληλα τα πλούσια οφέλη της μεσογειακής διατροφής –με τη σιγουριά πως δεν θα βλάψουμε, άθελά μας, τον ίδιο μας τον εαυτό.